Aktywność 7 w formularzu PIP2 nazywa się Communicating verbally. Sprawdza, czy potrafisz mówić tak, żeby inni Cię zrozumieli, i czy rozumiesz to, co mówią do Ciebie. To jedna z 10 aktywności w komponencie daily living (część na życie codzienne). Możesz tu zdobyć od 0 do 12 punktów. DWP ocenia mówienie, słyszenie i rozumienie rozmowy. Czytanie i pisanie sprawdza osobna aktywność (Aktywność 8).
Wielu Polaków w UK ma przy tej sekcji wątpliwości i trudno się dziwić. Poniżej tłumaczymy, co PIP uznaje za trudność w komunikacji, za co daje punkty i co zrobić, gdy boisz się rozmowy po angielsku z assessorem.
Nie wiesz, jak opisać swoje trudności?
PIPpomoc zamienia to, jak choroba wpływa na Twoje życie, w konkretne odpowiedzi, których wymaga formularz PIP2. Po polsku do zrozumienia, po angielsku do wysłania. Zobacz, jak to działa na jednej aktywności, całkowicie za darmo.
Wypróbuj jedną aktywność za darmo →Co dokładnie ocenia ta aktywność
DWP sprawdza cztery rzeczy, i to w rozmowie z kimś, kogo nie znasz:
- Mówić zrozumiale - tak, żeby obca osoba Cię zrozumiała
- Słyszeć - co ktoś mówi w zwykłych warunkach, na przykład w gabinecie lekarskim albo w urzędzie
- Rozumieć rozmowę - poskładać to, co usłyszałeś, w sensowną całość
- Przekazywać podstawowe informacje - podać adres, opisać ból, poprosić o pomoc, odpowiedzieć na pytanie
Do tego dochodzą reliability criteria. DWP patrzy nie tylko na to, czy w ogóle dasz radę, ale też czy porozumiewasz się bezpiecznie, powtarzalnie, w akceptowalnym standardzie i w rozsądnym czasie w większości dni. Jeśli jedną rozmowę dziennie jeszcze wytrzymasz, a po drugiej nie jesteś w stanie wydusić słowa, to nie spełniasz kryterium powtarzalności.
Możesz korzystać z pomocy technicznej. Aparat słuchowy, wzmacniacz dźwięku, aplikacja zamieniająca mowę na tekst, tablet z syntezatorem mowy - takie urządzenia nadal dają punkty, tylko w niższych descriptorach. To, że bez nich sobie nie radzisz, samo w sobie jest dowodem trudności.
Descriptory i punktacja
Do wyboru jest pięć descriptorów. Wskaż ten, który najlepiej opisuje Twoją sytuację w większości dni:
Descriptor a - Porozumiewasz się słownie bez żadnej pomocy
Mówisz i rozumiesz, co się do Ciebie mówi, bez sprzętu i bez drugiej osoby. Rozmowa z obcym człowiekiem nie sprawia Ci kłopotu.
Descriptor b - Do mówienia albo słyszenia potrzebujesz sprzętu
Żeby mówić albo słyszeć, musisz użyć aparatu słuchowego, implantu ślimakowego, aplikacji zamieniającej mowę na tekst albo innego urządzenia komunikacyjnego. Przykład: umiarkowany ubytek słuchu, przy którym ze sprawnym aparatem radzisz sobie w rozmowie jeden na jeden.
Descriptor c - Przy złożonych informacjach potrzebujesz communication support
Żeby przekazać albo zrozumieć złożoną informację słowną, potrzebujesz wsparcia osoby przeszkolonej lub doświadczonej w porozumiewaniu się z ludźmi, którzy mają takie trudności jak Ty. Tak właśnie DWP definiuje communication support. Złożona informacja to taka, która wymaga więcej niż jednego zdania albo jednego zdania rozbudowanego. Taka osoba powtarza, upraszcza albo przekłada treść na inną formę, na przykład na język migowy. Descriptor c obejmuje między innymi ciężki ubytek słuchu, jednoczesną utratę słuchu i wzroku, wczesne stadium demencji oraz schorzenia neurologiczne, które zaburzają rozumienie.
Descriptor d - Communication support potrzebujesz już przy prostych informacjach
Nawet proste zdanie, czyli jedno pytanie albo jedna instrukcja, nie dociera do Ciebie ani nie wychodzi od Ciebie bez pomocy drugiej osoby. Ktoś układa za Ciebie zdania albo tłumaczy innym to, co próbujesz powiedzieć. Przykład: afazja ekspresyjna po udarze, ciężka dysartria w stwardnieniu rozsianym, ciężki autyzm z mutyzmem selektywnym, zaawansowana choroba Parkinsona.
Descriptor e - Nie porozumiesz się słownie nawet ze wsparciem
Nie przekażesz ani nie zrozumiesz żadnej informacji słownej, nawet gdy ktoś Ci pomaga. To najwyższa punktacja i DWP przyznaje ją rzadko. Dotyczy osób w stanie wegetatywnym, z bardzo zaawansowaną demencją albo po ciężkich urazach mózgu.
Co PIP uznaje za trudność
Punkty dostajesz wtedy, gdy trudność bierze się ze stanu zdrowia, fizycznego albo psychicznego, a nie z innych okoliczności. Najczęściej punktują takie sytuacje:
- Afazja po udarze, po urazie głowy albo w przebiegu demencji
- Dysartria (zaburzenia artykulacji) w stwardnieniu rozsianym, w chorobie Parkinsona albo po udarze
- Ciężka utrata słuchu, w tym głuchota i niedosłuch
- Ciężki autyzm albo mutyzm selektywny
- Brain fog (mgła umysłowa), przez którą nie poskładasz zdania - częsta przy fibromialgii, długim COVID, ciężkiej depresji albo od skutków ubocznych leków
- Lęk społeczny (social anxiety) albo PTSD, przez które przy obcych ludziach nie jesteś w stanie się odezwać
- Stany neurologiczne i pooperacyjne - urazy krtani, urazy gardła, operacje raka jamy ustnej
- Ciężkie jąkanie, przez które nie przekażesz informacji w rozsądnym czasie
A takie sytuacje punktów w tej aktywności nie dają:
- To, że angielski nie jest Twoim pierwszym językiem
- Mocny akcent
- Nieśmiałość, która nie bierze się z choroby
- Brak wprawy w mówieniu po angielsku
- Ubogie słownictwo
Uwaga na pułapkę. Wielu wnioskodawców zaniża trudności w komunikacji, bo uznaje je za "normalne". Jeśli często prosisz o powtórzenie, gubisz wątek w środku zdania, szukasz słów albo ktoś bliski regularnie kończy za Ciebie zdania, to są realne trudności i trzeba je opisać.
Polski jako pierwszy język - co to oznacza w praktyce
Tu trzeba coś wyraźnie rozdzielić. PIP nie ocenia poziomu angielskiego. Ocenia, czy choroba albo niepełnosprawność odbiera Ci zdolność porozumiewania się słowami.
Czyli: jeśli mówisz biegle po polsku i bez problemu dogadujesz się z Polakami, a kuleje tylko angielski, sama bariera językowa punktów tu nie da. DWP wychodzi z założenia, że masz prawo do bezpłatnego tłumacza, i oczekuje, że z niego skorzystasz.
Masz prawo do darmowego polskiego tłumacza na każdym etapie sprawy o PIP. Dotyczy to assessmentu (na miejscu, przez telefon i przez wideo), rozmów z DWP oraz wizyt u GP. Tłumacza zapewniają DWP, Capita i NHS, a Ty nie płacisz za to ani funta. Więcej w naszym poradniku: Polski tłumacz na PIP assessment - Twoje prawo.
Punkty w Aktywności 7 dostaniesz natomiast wtedy, gdy choroba psuje komunikację również po polsku. Najczęstsze przykłady:
- Lęk i depresja - jeśli silny lęk odbiera Ci mowę nawet w rozmowie po polsku z bliskimi, opisz konkretne sytuacje: drży Ci głos, brakuje słów, zaczynasz hiperwentylować, płaczesz
- Mgła umysłowa - jeśli przez fibromialgię, długi COVID albo leki nie dobierasz słów, urywasz w połowie i tracisz nić rozmowy, napisz, jak często się to zdarza i czym się kończy
- Autyzm - jeśli nie odzywasz się do nikogo spoza najbliższej rodziny, opisz typowe sytuacje (urząd, lekarz, sklep) i to, jak sobie radzisz: ktoś Ci towarzyszy, przychodzisz z notatką albo po prostu tam nie idziesz
- PTSD - jeśli flashbacki, dysocjacja albo nadmierne pobudzenie przerywają Ci rozmowę, napisz, jak często się to zdarza i co przez to wypada Ci z codzienności
Przykład mocnej odpowiedzi do PIP2
Poniżej przykładowa odpowiedź, którą możesz przepisać do formularza PIP2. Oryginał musi być po angielsku, bo tego wymaga DWP. Pod spodem polskie tłumaczenie 1:1, żebyś dokładnie wiedział, co podpisujesz.
"Following a stroke in 2022, I have expressive aphasia. I can understand what others say to me, but I cannot reliably form complete sentences. In a typical conversation I pause 3 to 4 times per minute searching for words. Under stress I am unable to communicate even basic information such as my address or what is wrong.
My partner regularly finishes my sentences or interprets what I am trying to say. She attends every GP and hospital appointment with me. She speaks for me at shops, post offices and the bank because I cannot reliably manage these interactions alone.
I also experience severe social anxiety when speaking to strangers - my heart rate rises, my hands shake and I freeze. The last time I tried to speak to a council officer in March I started crying and had to leave.
I cannot communicate verbally safely (panic attacks under stress), repeatedly (two or three short conversations leave me exhausted for the rest of the day), to an acceptable standard (aphasia prevents full sentences) or within a reasonable time (I take three to four times longer than before).
I believe Descriptor d (8 points) applies because I need communication support from another person to express even basic verbal information."
Moja partnerka regularnie kończy za mnie zdania albo tłumaczy innym, co próbuję powiedzieć. Towarzyszy mi na każdej wizycie u GP i w szpitalu. Załatwia za mnie sprawy w sklepie, na poczcie i w banku, bo sam nie poradzę sobie z tymi rozmowami.
Mam też silny lęk społeczny przy rozmowach z obcymi - przyspiesza mi tętno, drżą mi ręce, blokuję się. W marcu próbowałem porozmawiać z urzędnikiem w council, rozpłakałem się i musiałem wyjść.
Nie porozumiem się słownie bezpiecznie (w stresie dostaję ataku paniki), powtarzalnie (dwie albo trzy krótkie rozmowy wykańczają mnie na resztę dnia), w akceptowalnym standardzie (przez afazję nie składam pełnych zdań) ani w rozsądnym czasie (zajmuje mi to 3-4 razy dłużej niż przed udarem).
Uważam, że w moim przypadku ma zastosowanie Descriptor d (8 punktów), bo nawet przy prostej informacji potrzebuję communication support, czyli pomocy drugiej osoby."
Zwróć uwagę na trzy rzeczy: konkretne liczby (3-4 pauzy na minutę, data zdarzenia), konkretna osoba, która pomaga oraz wszystkie cztery reliability criteria. Dokładnie tego szuka assessor.
Co dołączyć jako dowód
Jeśli masz je pod ręką, dołącz do formularza PIP2 dokumenty, które potwierdzają trudności w komunikacji:
- List od GP z diagnozą (afazja, dysartria, ubytek słuchu, autyzm, lęk społeczny) i opisem, co ona oznacza na co dzień
- Raport audiologa albo logopedy (speech and language therapist)
- List od neurologa po udarze, przy stwardnieniu rozsianym albo chorobie Parkinsona
- Raport psychologa albo psychiatry przy autyzmie, PTSD i ciężkim lęku społecznym
- Wynik audiometrii, jeśli masz ubytek słuchu
Potrzebujesz pełnej odpowiedzi do PIP2?
PIPpomoc przygotowuje spersonalizowane odpowiedzi do wszystkich 12 aktywności PIP - po polsku do zrozumienia i po angielsku do wklejenia do formularza. Wystarczy opisać chorobę po polsku.
Wypróbuj jedną aktywność za darmo Zobacz cennikNajczęściej zadawane pytania
Czy słaby angielski daje mi punkty w Aktywności 7?
Nie. PIP nie ocenia znajomości języka, tylko to, jak choroba wpływa na komunikację. Jeśli płynnie rozmawiasz po polsku, a przeszkadza Ci wyłącznie bariera językowa, punktów w tej sekcji nie dostaniesz. Masz za to prawo do bezpłatnego polskiego tłumacza na assessmencie - poproś o niego co najmniej tydzień wcześniej.
Mam ciężki autyzm i unikam rozmów z obcymi. Co opisać?
Autyzm może dać punkty w Descriptor c (4 pkt) albo d (8 pkt), zależnie od tego, jak ciężki jest i ile zabiera z codzienności. Opisz konkretne sytuacje: jak wygląda Twoja rozmowa w sklepie, w urzędzie, u lekarza, w pracy. Pamiętaj też, że autyzm dotyka Aktywności 9 (Engaging with other people face to face) - opisz trudności w obu sekcjach.
Używam aparatu słuchowego. Czy to daje mi punkty?
Tak. Descriptor b (2 pkt) jest właśnie dla osób, które korzystają z pomocy technicznej. Napisz w formularzu, jaki masz aparat, kiedy go używasz i co się dzieje, gdy go nie masz: w nocy, pod prysznicem, po rozładowaniu baterii.
Mam dysleksję - liczy się do Aktywności 7?
Dysleksja uderza w czytanie i pisanie, czyli w Aktywność 8 (Reading and understanding signs, symbols and words), a nie w Aktywność 7. Wyjątek jest jeden: jeśli dysleksji towarzyszą konkretne kłopoty z mówieniem, opisz je osobno.
Mam jąkanie. Czy to wystarczy do punktów?
Liczy się to, jak ciężkie jest jąkanie. Lekkie zwykle punktów nie daje. Jeśli przez jąkanie nie przekażesz informacji w rozsądnym czasie, unikasz rozmów albo potrzebujesz kogoś do pomocy, opisz konkretne sytuacje i to, jak często się zdarzają. List od logopedy mocno wzmacnia taki argument.
Mgła umysłowa od leków - czy się liczy?
Tak. PIP Guidance wprost wymienia skutki uboczne leków jako czynnik, który może wpłynąć na punktację. Jeśli przez leki przeciwbólowe, antydepresanty, leki przeciwpadaczkowe albo nasenne gubisz wątek rozmowy, szukasz słów albo prosisz o powtórzenie, napisz wprost, że tak wygląda Twoja codzienność.
Czy assessor może mnie ocenić niesprawiedliwie, bo rozmowa była po angielsku?
Zdarza się i jest to częsta przyczyna odwołań. Jeśli nie miałeś na assessmencie tłumacza, a stres językowy ograniczał Twoje wypowiedzi, możesz to wskazać w Mandatory Reconsideration. Lepiej jednak do tego nie dopuścić - od razu poproś o tłumacza i przed rozmową sprawdź, czy naprawdę jest.
Co jeśli moja komunikacja zmienia się w zależności od dnia?
Napisz o tej zmienności wprost. DWP ocenia, jak funkcjonujesz w większości dni, czyli w ponad połowie. Jeśli przez 4 dni na 7 nie prowadzisz normalnej rozmowy, opisz właśnie te 4 dni i pokaż, czym różnią się od dni dobrych.