Pytania na komisji PIP (assessment) w UK: pełna lista po polsku

Komisja PIP, czyli po angielsku PIP assessment, sprawdza jedno: jak choroba wpływa na 12 codziennych aktywności. Rozmowę prowadzi assessor, czyli pracownik medyczny z firmy, która robi assessmenty na zlecenie DWP (zależnie od regionu Maximus, Capita, Serco albo Ingeus, a w kilku kodach pocztowych samo DWP). Zadaje pytania, które brzmią niewinnie, ale każde z nich celowo bada konkretny descriptor PIP. Kiedy wiesz, którą aktywność assessor akurat sprawdza, możesz odpowiedzieć tak, żeby zdobyć punkty, a nie je stracić.

W tym poradniku zebraliśmy najczęstsze pytania z PIP assessmentu, przykłady dobrych i słabych odpowiedzi oraz wyjaśnienie, czego assessor naprawdę szuka. Pamiętaj o jednym: PIP nie ocenia diagnozy, tylko jej skutki. Im konkretniej opiszesz swoją codzienność, tym lepiej.

Komisja PIP, czyli assessment: co to za rozmowa

Po polsku mówimy "komisja", bo tak nazywa się ocena niepełnosprawności w Polsce. W UK nie czeka Cię jednak komisja lekarska, tylko rozmowa z jedną osobą: assessorem, czyli pracownikiem medycznym (health professional). Może to być pielęgniarka, fizjoterapeuta, paramedyk, terapeuta zajęciowy, farmaceuta albo lekarz. DWP pisze wprost, że assessment nie jest badaniem lekarskim, tylko rozmową, która trwa zwykle około godziny. Assessor nie decyduje o PIP. Pisze raport, a decyzję podejmuje później urzędnik DWP (case manager).

Dlatego pytania na komisji nie dotyczą tego, jak nazywa się Twoja choroba, tylko tego, co przez nią robisz inaczej niż zdrowa osoba. Jak wygląda cała rozmowa krok po kroku, opisujemy w poradniku Komisja PIP w UK: jak wygląda i co mówić. Tu skupiamy się na samych pytaniach. Jeśli chcesz przećwiczyć odpowiedzi pod swoje schorzenia, przygotowanie do assessmentu pokaże Ci dwa pierwsze pytania za darmo.

Format komisji w 2026 roku

Komisja może odbyć się przez telefon, przez wideo, w centrum assessmentów albo u Ciebie w domu. W 2024 roku tylko 6% assessmentów PIP odbyło się twarzą w twarz, więc większość rozmów to telefon i wideo. Od kwietnia 2026 rząd chce podnieść udział spotkań stacjonarnych do 30%. Pytania układają się tak samo, niezależnie od formatu.

Według DWP rozmowa trwa zwykle około godziny, a z polskim tłumaczem dłużej, bo każde pytanie i każda odpowiedź idą przez dwa języki. Assessor pyta o każdą z 12 aktywności, czasem nie po kolei. Na koniec prawie zawsze zapyta: "is there anything else you would like to add?". Nigdy nie odpowiadaj "nie", bo zawsze zostaje coś, co warto dopowiedzieć.

Pierwsze 5 minut - niewinne pytania

Każdy assessment zaczyna się od krótkiej pogawędki. Tylko że każde z tych pytań to tak naprawdę sonda:

Każda dobra odpowiedź mówi trzy rzeczy: kto Ci pomógł, dlaczego sam nie dałeś rady i co ma z tym wspólnego choroba, a na koniec jakie zdarzenie to pokazuje i kiedy się wydarzyło.

Pytania wstępne: choroby, leki i leczenie

Zanim assessor przejdzie do 12 aktywności, zwykle pyta o tło. Te pytania nie dają punktów wprost, ale ustawiają całą rozmowę, więc warto mieć odpowiedzi przygotowane na kartce:

• "Can you tell me about your health conditions?" (Jakie ma Pan choroby?) - wymień wszystkie, także te, które wydają Ci się mniej ważne. Przy każdej powiedz jednym zdaniem, co przez nią robisz inaczej.
• "What medication do you take? Do you have any side effects?" (Jakie leki Pan bierze i czy mają skutki uboczne?) - podaj nazwy, dawki i pory. Senność, mgła w głowie, zawroty czy nudności po lekach też wpływają na aktywności.
• "What treatment are you having? Which specialists do you see?" (Jakie ma Pan leczenie i u jakich specjalistów?) - GP, specjaliści, fizjoterapia, terapia, pobyty w szpitalu w ostatnim roku.
• "Who do you live with?" (Z kim Pan mieszka?) - to tak naprawdę pytanie o to, kto Ci pomaga. Powiedz, co konkretnie robi ta osoba.
• "Do you work? Do you drive?" (Czy Pan pracuje? Czy prowadzi Pan samochód?) - jeśli tak, dopowiedz, z jakimi ułatwieniami i ile Cię to kosztuje.
• "What is a typical day like for you?" (Jak wygląda Pana typowy dzień?) - opisz dzień od pobudki do nocy. Mów o typowym gorszym dniu, a nie o wyjątkowo dobrym.

Na pytania o pracę i prowadzenie auta odpowiadaj zgodnie z prawdą. Praca nie wyklucza PIP, ale assessor porówna Twoje słowa z tym, co napisałeś w PIP2, więc obie wersje muszą się zgadzać.

Pytania na każdą z 12 aktywności

Aktywność 1 - Przygotowanie posiłku

Typowe pytania: "Czy gotuje Pan?" / "Co Pan jadł wczoraj na obiad?" / "Czy używa Pan kuchenki, czy mikrofalówki?"

Co mówić: Mów konkretnie. Powiedz, co dokładnie Ci przeszkadza - drżenie rąk, ból nadgarstków, mgła umysłowa czy brak równowagi. Podaj, jak często w ogóle gotujesz bez niczyjej pomocy i kto Cię wyręcza. Wymień sprzęt, bez którego się nie obejdziesz (perching stool, mikrofalówka zamiast kuchenki). Na koniec opowiedz, kiedy ostatni raz próbowałeś ugotować coś od podstaw i jak to się skończyło.

Aktywność 2 - Jedzenie i picie

Typowe pytania: "Czy potrafi Pan używać noża i widelca?" / "Ile waży Pan teraz w porównaniu z rokiem temu?" / "Czy ktoś przypomina o posiłkach?"

Co mówić: Opowiedz, co utrudnia Ci jedzenie i picie: że ręce Cię nie słuchają przy RZS albo neuropatii, że się krztusisz przez dysfagię, że po lekach robi Ci się niedobrze, że w depresji albo na chemii w ogóle nie masz apetytu. Podaj, ile schudłeś przez ostatni rok. Jeśli jesz przez sondę albo PEG, powiedz o tym od razu.

Aktywność 3 - Leki i terapia

Typowe pytania: "Czy regularnie bierze Pan leki?" / "Czy ktoś przypomina?" / "Czy bierze Pan opioidy?"

Co mówić: Wymień wszystkie leki i powiedz, kto nad nimi panuje: Ty, tygodniowy dozownik z apteki czy partner, który układa Ci dawki. Podaj, ile razy w roku zapominasz wziąć lek, i opisz skutki uboczne, które odczuwasz na co dzień (znajdziesz je na stronie NHS). Pomoc przy lekach i zastrzykach, na przykład przy insulinie albo lekach biologicznych, przepis zalicza do leków, a nie do terapii, więc daje descriptor b i 1 punkt. Godziny liczą się dopiero za terapię prowadzoną w domu, przy której ktoś Ci pomaga, przypomina albo pilnuje: ćwiczenia zlecone przez fizjoterapeutę, tlenoterapia, zmiana opatrunków. O fizjoterapii, OT i psychoterapii poza domem też powiedz, bo pokazują skalę leczenia, ale do tygodniowych godzin ich nie doliczaj - podobnie jak dojazdów i badań kontrolnych.

Aktywność 4 - Mycie i kąpiel

Typowe pytania: "Jak często bierze Pan prysznic?" / "Czy potrzebuje Pan pomocy w łazience?"

Co mówić: Wymień sprzęt, z którego korzystasz - krzesło prysznicowe, grab rails, matę antypoślizgową - i powiedz, kto musi być wtedy w domu, bo grozi Ci upadek. Jeśli już kiedyś upadłeś w łazience i lekarz to odnotował, koniecznie o tym wspomnij. Podaj, ile czasu zajmuje Ci kąpiel i ile dni w tygodniu w ogóle się nie myjesz, bo nie pozwala na to depresja albo ból.

Aktywność 5 - Toaleta

Typowe pytania: "Czy ma Pan problemy z toaletą?" / "Czy używa Pan podkładek?" / "Czy potrzebuje Pan uchwytu?"

Co mówić: To trudny temat, ale mów o nim wprost. Powiedz, ile razy w tygodniu zdarza Ci się nie utrzymać moczu albo stolca i czy zdążasz dojść do toalety na czas. Wyjaśnij, kto pomaga Ci przy higienie, na przykład przy obsłudze stomii. Wymień, jakich podkładek albo pieluchomajtek używasz, i wspomnij o nocniku przy łóżku, jeśli go trzymasz.

Aktywność 6 - Ubieranie i rozbieranie

Typowe pytania: "Czy ubiera się Pan sam?" / "Ile to zajmuje?" / "Czy nosi Pan to, co chce, czy to, co potrafi założyć?"

Co mówić: Powiedz, z czym dokładnie sobie nie radzisz: z guzikami, zamkami, sznurówkami, biustonoszem czy skarpetkami. Wymień sprzęt, który Cię ratuje (dressing stick, sock aid, buty na rzep), i powiedz, kto Ci pomaga, na przykład partner każdego ranka przy biustonoszu. Podaj też, ile minut zajmuje Ci ubranie się. Jeśli 45 zamiast 10, to już jest dowód.

Aktywność 7 - Komunikacja słowna

Typowe pytania: "Czy ma Pan problem z mówieniem?" / "Czy ludzie Pana rozumieją?"

Co mówić: Powiedz, co blokuje Ci mowę: że słabo słyszysz, że po udarze masz afazję, że przy MS mowa robi się niewyraźna, że się jąkasz, że przy autyzmie zdarza Ci się mutyzm selektywny, że lęk społeczny odbiera Ci głos albo że leki zaciągają mgłę na myślenie. Sam fakt, że polski jest Twoim pierwszym językiem, punktów nie daje. Liczy się dopiero to, że choroba psuje Ci komunikację również po polsku. Więcej w poradniku o Aktywności 7.

Aktywność 8 - Czytanie i rozumienie znaków

Typowe pytania: "Czy czyta Pan gazety?" / "Czy potrafi Pan zrozumieć listy z DWP?"

Co mówić: Powiedz, że słabo widzisz, że masz mgłę umysłową albo dysleksję, że nie potrafisz się skupić i że choroba dodatkowo pogłębia barierę językową. Jeśli ten sam akapit musisz czytać kilka razy, zanim cokolwiek z niego zrozumiesz, powiedz to wprost.

Aktywność 9 - Kontakt z innymi ludźmi twarzą w twarz

Typowe pytania: "Czy widuje Pan znajomych?" / "Czy chodzi Pan na zakupy?" / "Czy idzie Pan do lekarza sam?"

Co mówić: Opisz lęk społeczny, ataki paniki, agorafobię albo PTSD. Powiedz, że nie ufasz obcym, że wśród ludzi zaczynasz się rozsypywać i że od miesięcy nie wychodzisz do nikogo. Dorzuć konkret: kiedy ostatni raz wyszedłeś sam i jak to się skończyło.

Aktywność 10 - Decyzje finansowe

Typowe pytania: "Czy płaci Pan rachunki?" / "Czy używa Pan bankomatu?" / "Czy umie Pan policzyć resztę?"

Co mówić: Powiedz, że nie radzisz sobie z liczbami przez dyskalkulię albo mgłę umysłową, i wskaż, kto płaci za Ciebie rachunki. Podaj konkretną wpadkę, na przykład pomyłkę przy UC na 300 GBP. Wspomnij, że direct debits masz ustawione tylko po to, żeby o niczym nie zapomnieć, i że domowym budżetem zajmuje się partner.

Aktywność 11 - Planowanie i odbywanie podróży

Typowe pytania: "Czy potrafi Pan dojść do nieznanego miejsca sam?" / "Czy używa Pan GPS?" / "Czy korzysta Pan z komunikacji publicznej?"

Co mówić: Powiedz, że boisz się wychodzić z domu, że gubisz się nawet na trasach, które znasz od lat, i że bez kogoś obok w ogóle nie ruszasz się z miejsca. Podaj, kiedy ostatni raz jechałeś autobusem. Wspomnij o atakach paniki w tłoku i o agorafobii, jeśli Cię dotyczy.

Aktywność 12 - Poruszanie się (Mobility)

Typowe pytania: "Ile metrów potrafi Pan przejść?" / "Czy używa Pan laski?" / "Czy często Pan upada?"

Co mówić: Podaj konkretne metry - 20, 50 czy 200 - i opisz, co się dzieje, kiedy próbujesz przejść ten dystans: ból, duszność, zawroty głowy, walące serce. Powiedz, ile musisz odpoczywać, zanim ruszysz dalej, na czym się opierasz (laska, kula, balkonik, wózek) i ile razy już upadłeś.

Pytania-pułapki

Te pytania wyglądają na zwykłą pogawędkę, ale każde z nich celowo bada konkretną aktywność:

• "Czy ma Pan zwierzęta?" - sprawdza Aktywność 12, bo psa trzeba wyprowadzać, a przy okazji to, ile realnie robisz w ciągu dnia. Uwaga: karmienie psa nie jest przygotowywaniem posiłku, bo Aktywność 1 dotyczy prostego posiłku dla Ciebie. Jeśli masz psa, dopowiedz kontekst: "Tak, mamy psa, ale wyprowadza go partner, bo mnie kolana nie wypuszczają z domu".
• "Czy ma Pan Facebooka?" - sprawdza ogólny obraz tego, jak funkcjonujesz. Pamiętaj, że Aktywność 9 dotyczy kontaktu twarzą w twarz, więc pisanie w internecie samo w sobie punktów Ci nie odbiera, ale assessor i tak wyciągnie z niego wnioski. Jeśli masz konto, powiedz: "Mam, ale rzadko cokolwiek piszę. Czytam głównie posty rodziny. Nie mam siły z nikim rozmawiać".
• "Czy chodzi Pan na siłownię?" - sprawdza Aktywność 12. "Nie. Próbowałem fizjoterapii, ale po dwóch sesjach musiałem przerwać, bo ból był nie do wytrzymania".
• "Czy odprowadza Pan dzieci do szkoły?" - sprawdza Aktywność 11 i 12. "Nie, robi to mąż. Próbowałam dwa razy w tym semestrze. Raz musiałam zawrócić w połowie drogi, a drugi raz dziecko prowadziło mnie pod rękę".
• "Czy gotuje Pan dla rodziny?" - sprawdza Aktywność 1. "Nie, gotuje mąż. Ja co najwyżej odgrzeję gotowe danie w mikrofalówce".
• "Czy kupował Pan ostatnio coś w sklepie?" - sprawdza Aktywność 9 i 10. "Zakupy robię przez internet, z pomocą córki. Sama do sklepu nie pójdę".

Zasada jest prosta: odpowiadaj szczerze, ale za każdym razem dopowiedz, co Cię ogranicza. Suche "tak" albo "nie" to punkty oddane za darmo.

Polski tłumacz - jak działa rozmowa

Jeśli poprosiłeś o polskiego tłumacza, rozmowa wygląda tak: assessor mówi po angielsku, tłumacz przekłada Ci pytanie, Ty odpowiadasz po polsku, a tłumacz przekłada Twoją odpowiedź z powrotem na angielski. Wszystko trwa wtedy dłużej niż standardowa godzina, więc zarezerwuj sobie więcej czasu.

Tłumacz ma obowiązek tłumaczyć dosłownie, a nie interpretować czy upiększać. Jeśli czujesz, że coś istotnego umknęło, powtórz to wyraźniej. Możesz też poprosić wprost: "proszę dokładnie przetłumaczyć, że nie potrafię stać dłużej niż 3 minuty". Więcej szczegółów znajdziesz w poradniku o polskim tłumaczu.

Co po assessmencie

Assessor pisze raport PA4 i wysyła go do DWP. Ostateczną decyzję podejmuje case manager w DWP, a list z decyzją przychodzi zwykle w ciągu kilku tygodni od rozmowy. W liście z decyzją znajdziesz punktację za każdą aktywność i informację, czy DWP przyznało PIP.

Niezależnie od tego, czy decyzja wypadnie po Twojej myśli, czy nie, poproś o kopię raportu PA4. Zadzwoń na 0800 121 4433 i powiedz: "I would like a copy of my PA4 report". Dostaniesz go pocztą w 10-14 dni. Czytaj uważnie i zaznaczaj każde zdanie, które rozmija się z tym, co naprawdę powiedziałeś. To Twoja amunicja, gdyby przyszło się odwoływać.

Jeśli decyzja jest zła, masz miesiąc na złożenie Mandatory Reconsideration. A jeśli i to nie pomoże, zostaje apelacja do Tribunal, który od stycznia do marca 2026 roku zmienił na korzyść wnioskodawców 67% decyzji PIP rozpatrzonych na rozprawie.

Najczęściej zadawane pytania