Depresja kliniczna - umiarkowana albo ciężka - to jedna z najczęstszych przyczyn, dla których ludzie dostają PIP. Dla wielu Polaków mieszkających w UK, którzy się z nią zmagają, to nawet 10 119 funtów rocznie, czyli realne pieniądze wtedy, gdy choroba nie pozwala normalnie żyć. Problem w tym, że przy depresji punkty są zaniżane częściej niż przy chorobach fizycznych. Depresji nie widać, a nam samym trudno mówić o niej tak konkretnie, jak oczekuje DWP.
W tym poradniku po polsku pokazujemy, za które aktywności PIP najczęściej dostaje się punkty przy depresji, jak opisać konkretne objawy zamiast ogólników i dlaczego depresja tak często idzie w parze z lękiem, co podnosi punktację. Jeśli masz jedno i drugie, zajrzyj też do osobnego poradnika o PIP przy lęku.
Nie wiesz, jak opisać swoje trudności?
PIPpomoc zamienia to, jak choroba wpływa na Twoje życie, w konkretne odpowiedzi, których wymaga formularz PIP2. Po polsku do zrozumienia, po angielsku do wysłania. Zobacz, jak to działa na jednej aktywności, całkowicie za darmo.
Wypróbuj jedną aktywność za darmo →Czy depresja kwalifikuje do PIP
Tak, jeśli odbija się na codziennym życiu. PIP nie patrzy na samą diagnozę, tylko na to, jak bardzo depresja przeszkadza Ci w 12 aktywnościach. Łagodna depresja, którą ogarniasz tabletkami i przy której normalnie pracujesz, zwykle nie wystarczy. Umiarkowana albo ciężka, która przez większość dni rozbija Ci codzienność - już tak. Decyduje wpływ choroby, a nie jej nazwa.
Za które aktywności PIP dostaje się punkty przy depresji
Aktywność 1 - Preparing food. Nie masz siły gotować ani głowy, żeby zaplanować posiłek. Kończy się tym, że posiłki wypadają albo jesz to, czego nie trzeba gotować: kanapki, coś na wynos.
Aktywność 2 - Taking nutrition. Nie masz apetytu, nie jesz o stałych porach, chudniesz. Przy ciężkiej depresji ktoś musi Ci przypomnieć, żebyś w ogóle usiadł do jedzenia.
Aktywność 3 - Managing therapy. Nie dajesz rady brać leków regularnie, a antydepresanty działają tylko wtedy, gdy bierzesz je codziennie o tej samej porze. Zapominasz, odechciewa Ci się, zmieniasz dawkę bez konsultacji.
Aktywność 4 - Washing and bathing. Nie myjesz się całymi dniami, czasem tygodniami. To klasyczny objaw depresji: na najprostszą higienę zwyczajnie nie ma siły.
Aktywność 6 - Dressing and undressing. Całe dnie chodzisz w piżamie. Stajesz przed szafą i nie potrafisz zdecydować, co na siebie włożyć.
Aktywność 9 - Engaging with other people. Wycofujesz się, unikasz ludzi, a na rozmowę nie masz siły. Często wchodzi tu descriptor c albo d, czyli 2-8 punktów.
Aktywność 11 - Planning and following journeys. Boisz się wyjść z domu i nie potrafisz się zmusić. Jeśli nie wychodzisz sam, bo dopadają Cię ataki lęku albo blokuje Cię depresja, wchodzi descriptor f, czyli 12 punktów (enhanced mobility).
Najczęstszy błąd - opisujesz diagnozę zamiast codzienności
"Mam depresję od 2020 roku, biorę sertralinę 100 mg" - to zdanie nie da Ci żadnych punktów. DWP potrzebuje konkretów. Co dokładnie dzieje się w Twój zwykły dzień? Ile godzin śpisz, ile leżysz, ile masz w ogóle siły? Kiedy ostatnio brałeś prysznic? Ile posiłków zjadłeś w zeszłym tygodniu? Z kim rozmawiałeś twarzą w twarz, a nie przez internet, przez ostatnie 14 dni? Dopiero takie konkrety dają punkty.
Przykład mocnej odpowiedzi do PIP2 - Aktywność 4
"I have severe recurrent depressive disorder diagnosed in 2019. I am currently on venlafaxine 225mg and mirtazapine 30mg under the care of my GP and CMHT (community mental health team).
I cannot bathe or shower regularly. On the majority of days I cannot find the motivation or energy to wash. In the past 4 weeks I have showered twice. I have not washed my hair for 3 weeks.
My partner sometimes prompts me to shower - on those days I might manage a 5-minute shower with effort, but I often sit on the bathroom floor and cannot complete the task without her presence.
When I do wash, I feel exhausted afterwards and need to lie down. The combination of profound fatigue, lack of motivation and the feeling that nothing matters means basic personal hygiene is genuinely impossible most days.
I believe Descriptor c (2 points) applies because I need prompting to wash. On worse days descriptor f (4 points) applies because I need assistance to wash my body."
Nie mogę regularnie się myć ani brać prysznica. W większości dni nie mogę znaleźć motywacji ani energii, żeby się umyć. W ostatnie 4 tygodnie wzięłam prysznic dwa razy. Nie myłam włosów od 3 tygodni.
Mój partner czasem przypomina mi o prysznicu - w te dni daję radę na 5-minutowy prysznic z wysiłkiem, ale często siadam na podłodze łazienki i nie kończę bez jego obecności.
Kiedy się myję, czuję się potem wykończona i muszę się położyć. Połączenie głębokiego zmęczenia, braku motywacji i poczucia, że nic nie ma znaczenia, sprawia, że podstawowa higiena jest naprawdę niemożliwa przez większość dni.
Uważam, że ma zastosowanie Descriptor c (2 punkty), bo potrzebuję podpowiedzi do mycia. W gorsze dni descriptor f (4 punkty), bo potrzebuję pomocy."
Depresja a lęk - często razem
U 60-70% osób z depresją dochodzi jeszcze zaburzenie lękowe. To podnosi punktację, bo DWP ocenia obie choroby razem. Lęk uderza przede wszystkim w Aktywność 9 (engaging with other people) i 11 (journeys), a depresja w aktywności 1, 4 i 6. Jeśli masz jedno i drugie, wpisz obie diagnozy.
Myśli samobójcze i samookaleczenia
Jeśli masz myśli samobójcze albo zdarzało Ci się okaleczać, napisz o tym w formularzu. To wprost dotyczy bezpieczeństwa, czyli kryterium safely z reliability criteria. Nie musisz wchodzić w szczegóły, wystarczy zdanie: "I experience suicidal ideation" albo "I have a history of self-harm under stress". Jeśli kiedykolwiek trafiłeś pod opiekę Crisis Team, na A&E po samookaleczeniu albo na oddział psychiatryczny, dołącz te listy.
Co dołączyć jako dowód
- List od GP z diagnozą, spisem leków i przebiegiem leczenia
- List od psychiatry albo z CMHT
- Wynik PHQ-9 (kwestionariusz depresji) - od 15 punktów depresja umiarkowana, od 20 ciężka
- Historia wizyt na A&E i pobytów w szpitalu
- Listy z IAPT albo od terapeuty prowadzącego CBT
- Wydruk z apteki ze wszystkimi lekami
- List od partnera albo kogoś z rodziny, kto opisze Twój zwykły dzień
Dlaczego "dobre dni" Cię gubią
W depresji są lepsze i gorsze dni. Jeśli assessment wypadnie akurat w ten lepszy, assessor zobaczy kogoś, kto "sobie radzi", i obetnie punkty. Dlatego opisuj WIĘKSZOŚĆ dni, a nie wyjątki. Jeśli przez 5 dni na 7 nie wstajesz z łóżka do południa, opisz właśnie te 5 dni, a nie te 2, w które byłeś na spacerze.
Gdzie w UK szukać pomocy po polsku. Polish Psychologists' Association (polishpsychologists.org) prowadzi listę polskojęzycznych terapeutów. IAPT (Improving Access to Psychological Therapies) to bezpłatna terapia CBT na NHS, na którą czeka się od 2 do 12 tygodni. Jest też Mind Polish Helpline (mind.org.uk).
Co zrobić, jeśli DWP odmówi
Przy depresji statystyki są niestety gorsze od średniej: około 40-50% wniosków dostaje odmowę już przy pierwszej decyzji. Ale na etapie MR mniej więcej 1/4 decyzji się zmienia, a w Tribunal wygrywa około 2/3 odwołujących się. Na MR masz 1 miesiąc, potem kolejny na Tribunal. Najczęstszy błąd assessora przy depresji brzmi tak: "I see well-presented person sat upright making eye contact". Czyli ocenia po wyglądzie z jednej rozmowy, a nie po tym, jak wygląda Twój zwykły dzień.
Potrzebujesz pełnej odpowiedzi do PIP2?
PIPpomoc przygotuje spersonalizowane odpowiedzi do wszystkich 12 aktywności - po polsku do zrozumienia, po angielsku do wklejenia. Opisz objawy po polsku, my zrobimy resztę.
Wypróbuj jedną aktywność za darmo Zobacz cennikNajczęściej zadawane pytania
Czy łagodna depresja kwalifikuje do PIP?
Zwykle nie. Jeśli mimo łagodnej depresji pracujesz, ogarniasz dom i utrzymujesz kontakt z ludźmi, kryteriów nie spełnisz. Umiarkowana albo ciężka depresja, która rozbija Ci codzienność, już tak.
Biorę antydepresanty i czuję się lepiej - czy to mi szkodzi?
Nie. PIP patrzy na to, jak funkcjonujesz już w trakcie leczenia. Jeśli mimo leków nadal wiele rzeczy Cię przerasta, kwalifikujesz się. Zdanie "biorę leki, ale nadal nie wychodzę z domu" działa bardzo mocno.
Czy muszę mieć diagnozę psychiatry, czy wystarczy GP?
Diagnoza od GP wystarczy, ale list od psychiatry albo z CMHT mocno wzmacnia wniosek. Jeśli byłeś kiedykolwiek u psychiatry, poproś go o taki list.
Nie chodzę do GP, bo wstydzę się depresji - co teraz?
Idź. Bez kontaktu z NHS nie masz żadnych dowodów. GP postawi diagnozę, wyśle Cię do IAPT albo CMHT i przepisze leki, jeśli się na nie zdecydujesz. To pierwszy krok i do leczenia, i do PIP.
Czy depresja poporodowa kwalifikuje?
Jeśli ciągnie się miesiącami i odbija na codziennym życiu, tak. PIP wymaga, żeby objawy trwały już od 3 miesięcy i żeby rokowanie mówiło o kolejnych 9 miesiącach.
Mam psychiatrę w Polsce - czy jego list się liczy?
List od polskiego psychiatry pomaga, ale najmocniej działa list od specjalisty w UK albo od GP. DWP zna brytyjski system ochrony zdrowia, a polskie dokumenty trzeba przetłumaczyć i zdarza się, że urzędnicy je lekceważą.
A polski tłumacz na assessment?
Tak, masz prawo do bezpłatnego tłumacza na polski. Zgłoś to najpóźniej tydzień przed terminem.
Ile może być wart Twój PIP?
Kwota zależy od tego, które descriptory pasują do Twojej sytuacji, a nie od samej diagnozy. Na początek wpisz poniżej główną chorobę, żeby zobaczyć, ile może być wart dobrze przygotowany wniosek. To tylko szacunek, bo o realnej kwocie decyduje wyłącznie to, jak DWP oceni Twoje trudności w 12 aktywnościach PIP.
Ile Twój PIP jest wart?
Oficjalne kwoty znajdziesz w pełnej tabeli stawek PIP 2026; jak punkty przekładają się na stawkę, wyjaśnia system punktów PIP. Zobacz też ile dokładnie możesz dostać.