PIP descriptors to oficjalne sformułowania, którymi DWP ocenia każdą z 12 aktywności PIP. Każda aktywność ma od 2 do 9 descriptorów wartych 0, 2, 4, 6, 8, 10 lub 12 punktów. O wyniku decyduje ten descriptor, który najtrafniej opisuje Twoje trudności w większości dni. Na standard rate potrzebujesz 8 punktów, na enhanced rate 12 punktów. Niżej znajdziesz descriptory wszystkich aktywności razem z punktami, jakie dają.
Dla Polaków w UK znajomość descriptorów jest kluczowa. Assessor wybiera ten, który najlepiej pasuje do tego, co napisałeś w PIP2. Jeśli formularz jest niejasny, sięgnie po niższy descriptor. Jeśli opis dokładnie pasuje do wyższego, musi zastosować wyższy. To, w który descriptor celujesz, decyduje o różnicy między £0 a £10 119 rocznie.
Daily Living: 8 punktów = standard rate (£76,70/tydzień) · 12 punktów = enhanced rate (£114,60/tydzień)
Mobility: 8 punktów = standard rate (£30,30/tydzień) · 12 punktów = enhanced rate (£80,00/tydzień)
Enhanced rate w obu = do £10 119/rok
Nie wiesz, jak opisać swoje trudności?
PIPpomoc zamienia to, jak choroba wpływa na Twoje życie, w konkretne odpowiedzi, których wymaga formularz PIP2. Po polsku do zrozumienia, po angielsku do wysłania. Zobacz, jak to działa na jednej aktywności, całkowicie za darmo.
Wypróbuj jedną aktywność za darmo →Aktywność 1 (Daily Living): Przygotowywanie posiłku
Ta aktywność sprawdza, czy potrafisz przygotować i ugotować prosty posiłek. Descriptory idą od 0 punktów (robisz to sam) do 8 punktów (nie robisz tego w ogóle). Jeśli ktoś musi Cię pilnować dla bezpieczeństwa, dostajesz 4 punkty. Jeśli pomaga Ci sprzęt, na przykład perching stool albo mikrofalówka zamiast piekarnika, są 2 punkty.
Aktywność 2: Jedzenie i picie
Tu liczy się samo jedzenie i picie, łącznie z krojeniem. Punkty idą od 0 do 10, a im więcej fizycznej pomocy potrzebujesz przy posiłku, tym wyżej punktujesz. Sondy żywieniowe, dysfagia, trzęsące się ręce przy sztućcach - to wszystko liczy się w tej aktywności.
Aktywność 3: Zarządzanie terapią
Chodzi o leki, kontrolowanie stanu zdrowia, ćwiczenia od fizjoterapeuty i leczenie w domu. Punkty zależą od tego, ile godzin tygodniowo potrzebujesz przy tym pomocy - od 0 do 8. Wielu Polaków zaniża ten czas. Policz wszystko: leki, opatrunki, ćwiczenia, samocewnikowanie, dializy i inhalacje.
Aktywność 4: Mycie i kąpiel
Ta aktywność sprawdza, czy potrafisz się bezpiecznie umyć. Od 0 do 8 punktów, a im większej części ciała nie umyjesz sam, tym wyżej punktujesz. Krzesełko prysznicowe albo uchwyty - 2 punkty. Pomoc przy myciu pleców lub stóp - 2-3 punkty.
Aktywność 5: Toaleta i nietrzymanie
Chodzi o to, czy dojdziesz do toalety, skorzystasz z niej i poradzisz sobie z nietrzymaniem. Od 0 do 8 punktów. Same wkładki dają automatycznie descriptor b, czyli 2 punkty. Jeśli nie trzymasz moczu ALBO stolca, to 6 punktów. Jeśli jednego i drugiego - 8.
Aktywność 6: Ubieranie i rozbieranie
Czy sam założysz i zdejmiesz ubranie, łącznie z butami? Od 0 do 8 punktów. Pomoc przy górnej części ciała punktuje wyżej niż przy dolnej. Sprzęt taki jak sock aid albo długa łyżka do butów - 2 punkty.
Aktywność 7: Komunikacja słowna
Chodzi o to, czy powiesz, co chcesz przekazać, i zrozumiesz, co mówią do Ciebie. Do 12 punktów, więc to jedna z najwyżej punktujących aktywności. Aparat słuchowy - 2 punkty. Jeśli potrzebujesz wsparcia, żeby zrozumieć - 4 punkty. Jeśli potrzebujesz wsparcia, żeby się wysłowić - 8 punktów. Jeśli w ogóle się nie porozumiewasz - 12.
Aktywność 8: Czytanie i rozumienie znaków
Chodzi o czytanie znaków, symboli i słów. Do 8 punktów. Sam słaby angielski punktów nie daje. Liczy się to, jak choroba wpływa na czytanie w jakimkolwiek języku.
Aktywność 9: Kontakt z innymi ludźmi
Chodzi o kontakty z ludźmi. Do 8 punktów. Przy schorzeniach psychicznych to często najwyżej punktująca aktywność. Descriptor c (4 pkt za potrzebę wsparcia społecznego) należy do najmocniejszych w daily living.
Aktywność 10: Decyzje budżetowe
Chodzi o to, czy panujesz nad pieniędzmi i decyzjami finansowymi. Do 6 punktów. Punktują tu demencja, niepełnosprawność intelektualna i ciężkie schorzenia psychiczne.
Aktywność 11 (Mobility): Planowanie i realizacja podróży
Przy schorzeniach psychicznych to najważniejsza aktywność. Jeśli lęk albo przytłaczające cierpienie psychiczne nie pozwalają Ci nigdzie pojechać, w samej tej aktywności możesz zdobyć 10-12 punktów, a to już wystarczy na enhanced rate mobility. Descriptory idą od 0 do 12.
Aktywność 12: Mobilność (chodzenie)
Ile metrów naprawdę przejdziesz? Liczy się dystans, który pokonasz bezpiecznie, powtarzalnie i w rozsądnym czasie. Jeśli przejdziesz 100 metrów, ale potem boli Cię tak, że przez kilka godzin nie powtórzysz tego marszu, Twój realny dystans jest dużo krótszy. Od 0 do 12 punktów.
Ważne. W każdej aktywności liczy się tylko ten descriptor, który daje najwięcej punktów. Descriptorów w obrębie jednej aktywności się nie sumuje. Cała sztuka polega na tym, żeby opisać trudności tak, jak brzmi właściwy descriptor, a to zależy już od konkretnej choroby.
Reliability Criteria - klucz do wyższych descriptorów
Zanim DWP przyzna jakikolwiek descriptor, musi zastosować cztery testy reliability z regulacji 4(2A) Social Security (Personal Independence Payment) Regulations 2013:
- Safely (bezpiecznie): robisz to tak, że raczej nie zaszkodzisz sobie ani nikomu innemu, ani w trakcie, ani później.
- To an acceptable standard (na przyzwoitym poziomie): robisz to tak samo dobrze jak osoba bez niepełnosprawności.
- Repeatedly (powtarzalnie): potrafisz to powtórzyć tyle razy, ile normalnie trzeba w ciągu dnia.
- In a reasonable time period (w rozsądnym czasie): zajmuje Ci to najwyżej dwa razy dłużej niż osobie bez niepełnosprawności.
Jeśli przy danej aktywności nie przechodzisz choćby jednego z tych czterech testów, DWP powinno Cię ocenić tak, jakbyś w ogóle nie potrafił jej wykonać. To najczęstszy powód, dla którego wnioski przepadają przy pierwszej decyzji, a potem wygrywają na tribunal: decision-maker nie zastosował reliability criteria jak trzeba.
Descriptory o wysokiej wartości
Skup się na nich, bo to tutaj wygrywa się i traci najwięcej punktów.
Aktywność 1 - Przygotowywanie posiłku
- 1b (2 pkt): pomaga Ci sprzęt albo gotowe półprodukty (perching stool, mikrofalówka, pokrojone warzywa)
- 1c (2 pkt): potrzebujesz nadzoru albo pomocy drugiej osoby
- 1e (4 pkt): ktoś musi Cię pilnować albo wyręczać, na przykład przy demencji albo gdy przy kuchence robi się niebezpiecznie
- 1f (8 pkt): nie przygotujesz ani nie ugotujesz posiłku
Aktywność 3 - Zarządzanie terapią
- 3b (2 pkt): potrzebujesz pomocy przy lekach albo przy pilnowaniu stanu zdrowia
- 3c (4 pkt): leczysz się w domu od 3,5 do 7 godzin tygodniowo
- 3d (6 pkt): od 7 do 14 godzin tygodniowo
- 3e (8 pkt): ponad 14 godzin tygodniowo
Aktywność 9 - Kontakt z innymi
- 9b (2 pkt): ktoś musi Cię zachęcać do kontaktu z ludźmi
- 9c (4 pkt): potrzebujesz wsparcia społecznego, czyli kluczowy descriptor w tej aktywności
- 9d (8 pkt): nie nawiązujesz kontaktu z ludźmi, bo blokuje Cię przytłaczające cierpienie psychiczne
Aktywność 11 - Planowanie i realizacja podróży
- 11b (4 pkt): ktoś musi Cię namawiać, żebyś w ogóle gdzieś pojechał
- 11c (8 pkt): nie zaplanujesz trasy
- 11d (10 pkt): nie pokonasz nieznanej trasy bez drugiej osoby
- 11f (12 pkt): nie pokonasz żadnej trasy bez drugiej osoby
Aktywność 12 - Mobilność
- 12b (4 pkt): przejdziesz od 50 do 200 metrów
- 12c (8 pkt): przejdziesz od 20 do 50 metrów
- 12d (10 pkt): przejdziesz od 1 do 20 metrów
- 12e (12 pkt): nie ustoisz i nie przejdziesz więcej niż metr
- 12f (12 pkt): nie ustoisz i nie ruszysz się nawet o metr
Co znaczą kluczowe słowa
"Aid or appliance" - sprzęt, który Ci pomaga: laska, krzesełko pod prysznic, sock aid. Daje 2 punkty.
"Prompting" - przypominanie i zachęcanie, czyli coś innego niż pomoc fizyczna. Jeśli ktoś musi Ci przypominać o lekach, popędzać Cię do mycia albo namawiać do wyjścia z domu, to właśnie "prompting". Przy schorzeniach psychicznych i poznawczych ma ogromne znaczenie.
"Assistance" - fizyczna pomoc drugiej osoby. Jeśli ktoś musi Cię wykąpać, ubrać albo wsadzić do auta, to "assistance". Zachęta słowna to "prompting", ręce do pomocy to "assistance".
"Supervision" - pilnowanie dla bezpieczeństwa. Ktoś musi być przy Tobie, żeby nic się nie stało: przy padaczce, demencji albo gdy grozi Ci upadek.
"Social support" - wsparcie od kogoś przeszkolonego albo doświadczonego w pomocy przy takiej chorobie jak Twoja.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę zdobyć punkty z wielu descriptorów w jednej aktywności?
Nie. W danej aktywności liczy się tylko ten descriptor z najwyższą punktacją, który Ci się należy. Nie dodasz 2 punktów z jednego i 4 z drugiego. Wybierz najwyższy, który naprawdę pasuje do Twojej sytuacji, i uzasadnij go.
Czy dostanę punkty za sprzęt, którego jeszcze nie używam?
Jeśli dany sprzęt by Ci pomógł i rozsądnie rzecz biorąc powinieneś z niego korzystać, DWP może Cię ocenić tak, jakbyś już go używał, nawet gdy jeszcze go nie masz. Przykład: perching stool pozwoliłby Ci gotować bezpiecznie, ale jeszcze go nie kupiłeś. Assessor i tak może przyznać Descriptor b. Ta zasada działa na Twoją korzyść, nie przeciwko Tobie.
Co liczy się jako "prompting"?
Przypominanie, zachęcanie i tłumaczenie. To coś innego niż pomoc fizyczna. Jeśli ktoś z rodziny musi Ci przypominać o lekach, popędzać Cię do mycia albo namawiać do wyjścia z domu, według zasad PIP liczy się to jako prompting. Przy schorzeniach psychicznych i poznawczych ma to duże znaczenie.
Co znaczy "assistance"?
Assistance to fizyczna pomoc drugiej osoby, a nie same słowa. Jeśli ktoś musi Cię wykąpać, ubrać albo wsadzić do auta, to jest assistance. Zachęta słowna to prompting, ręce do pomocy to assistance.
Czasem daję radę, a czasem nie. Który descriptor wtedy obowiązuje?
Descriptor dobiera się do tego, jak jest przez większość dni. Jeśli daną czynność wykonujesz przez 3 dni w tygodniu, a przez pozostałe 4 nie dajesz rady, to właśnie te 4 dni wyznaczają Twój descriptor. Opisuj zawsze zwykły dzień, a nie ten najlepszy.
Co jeśli jestem między dwoma descriptorami?
Wygrywa ten descriptor, który obowiązuje przez większość dni. Jeśli różnica między dobrym a złym dniem jest naprawdę duża, opisz obie sytuacje i napisz, ile czasu jest tak, a ile inaczej. Tribunal przy granicznych przypadkach patrzy na całość dowodów.
Czy chodzenie z laską liczy się jako "unaided"?
Nie. Laska, balkonik, kule i wózek to sprzęt pomocniczy. Descriptor zależy od tego, czy dany dystans pokonasz ze sprzętem, czy bez. W formularzu napisz, z czego korzystasz i ile metrów przejdziesz z tym sprzętem, a ile bez.
Zasada "4 punktów" - co się z nią stało
Może słyszałeś o "zasadzie 4 punktów", czyli o wymogu, żeby zdobyć co najmniej 4 punkty w jednej aktywności daily living. Tak brzmiał Clause 5 projektu ustawy Universal Credit and Personal Independence Payment Bill. Ten zapis wypadł z ustawy 1 lipca 2025, a przy trzecim czytaniu 9 lipca 2025 zniknął ostatecznie. Nigdy nie wszedł w życie i nikogo nie dotyczy. Żaden nowy próg dla pojedynczej aktywności nie obowiązuje.
Jak jest teraz (2026). Punktacja PIP się nie zmienia: 8 punktów w daily living daje standard rate, 12 punktów enhanced rate, a punkty zbierasz z dowolnych aktywności. Nie musisz zdobyć 4 punktów w jednej. Cokolwiek miałoby się zmienić w przyszłości, zależy od Timms Review (raport jesienią 2026), a i tak wymagałoby nowej ustawy.
Mimo to lepiej postawić na kilka mocnych, dobrze udokumentowanych descriptorów, niż rozsiewać słabe. Assessorowi łatwiej przyznać jeden descriptor za 4 punkty, który wyraźnie pasuje do Twojej sytuacji, niż kilka granicznych za 2 punkty. Oto descriptory, które często dają 4 punkty:
- Aktywność 4d/e - mycie i kąpiel
- Aktywność 5d - toaleta
- Aktywność 6d - ubieranie się
- Aktywność 7c - komunikacja słowna
- Aktywność 9c - kontakt z innymi ludźmi
- Aktywność 10c - decyzje budżetowe
- Aktywność 3c-d - terapia w domu od 3,5 do 7 godzin tygodniowo
Potrzebujesz pomocy z descriptorami?
PIPpomoc analizuje Twoje schorzenia i generuje odpowiedzi celujące w odpowiednie descriptory. Po polsku do zrozumienia, po angielsku do wklejenia do formularza.
Zobacz cennik Wypróbuj jedną aktywność za darmo