Padaczka to choroba neurologiczna z nawracającymi napadami i potrafi dać w PIP sporo punktów, zwłaszcza gdy napady są częste, toniczno-kloniczne albo nie ustępują po lekach. Najwięcej zależy tu od bezpieczeństwa (safety), które wchodzi w skład reliability criteria. Jeśli napad może przyjść w każdej chwili, wielu rzeczy po prostu nie zrobisz bezpiecznie. Dla Polaka w UK z aktywną padaczką pełna stawka PIP to nawet 10 119 funtów rocznie.
W tym poradniku tłumaczymy po polsku, jak opisać, jak często i jakie masz napady, dlaczego sama diagnoza niczego nie załatwia i jak pokazać konkretne ograniczenia w codziennych czynnościach.
Nie wiesz, jak opisać swoje trudności?
PIPpomoc zamienia to, jak choroba wpływa na Twoje życie, w konkretne odpowiedzi, których wymaga formularz PIP2. Po polsku do zrozumienia, po angielsku do wysłania. Zobacz, jak to działa na jednej aktywności, całkowicie za darmo.
Wypróbuj jedną aktywność za darmo →W których aktywnościach PIP padaczka daje punkty
Aktywność 1 - Preparing food (przygotowywanie posiłków). Napad przy gorącym garnku, włączonej kuchence albo ostrym nożu kończy się poparzeniem albo skaleczeniem. Dlatego przy gotowaniu ktoś musi stać obok, a to jest descriptor 1e, czyli supervision or assistance.
Aktywność 3 - Managing therapy (zarządzanie leczeniem). Jeśli ktoś musi Ci przypominać o lekach przeciwpadaczkowych albo pilnować dawek i godzin, punktuje to descriptor 3b za 1 punkt. Uważaj tu na częsty błąd: godzin z wyższych descriptorów nie doliczasz ani za samo branie leków, ani za kontrolę poziomu leku we krwi. Definicja therapy wprost jedno i drugie wyklucza. Liczą się wyłącznie zabiegi wykonywane w domu, przy których druga osoba pomaga, przypomina albo pilnuje. Wizyty u neurologa, badania krwi w przychodni i dojazdy na nie nie wchodzą do tego rachunku.
Aktywność 4 - Washing and bathing (mycie i kąpiel). Napad w wannie grozi utonięciem, a pod prysznicem upadkiem na twarde podłoże. To klasyczny safety risk.
Aktywność 9 - Engaging with other people (kontakt z ludźmi). Boisz się, że napad złapie Cię przy ludziach, i ten lęk odbiera Ci swobodę w kontaktach.
Aktywność 11 - Planning and following journeys (planowanie i pokonywanie tras). Sam napad w drodze albo strach przed nim sprawia, że nie wyjdziesz z domu bez drugiej osoby. Pamiętaj przy tym, że ta aktywność dotyczy planowania i pokonywania trasy. DWP nie ocenia w niej prowadzenia auta, więc zakaz jazdy z DVLA opisz jako dowód na to, jak ciężkie są napady, a nie jako trudność w Aktywności 11.
Aktywność 12 - Moving around (poruszanie się). Podczas napadu upadasz, a po nim ataksja jeszcze długo odbiera Ci równowagę, więc nie pokonasz pewnie zaplanowanego dystansu.
Reliability i safety - klucz przy padaczce
Nawet jeśli między napadami funkcjonujesz normalnie, assessor musi ocenić samo ryzyko napadu przy danej czynności. Wytyczne DWP mówią wprost: jeśli przy jakiejś czynności grozi Ci uraz (risk of harm), nie spełniasz kryterium reliability. Z aktywną padaczką nie wejdziesz bezpiecznie do wanny bez drugiej osoby. Nie ugotujesz bezpiecznie obiadu przy włączonej kuchence. Nie oddalisz się od domu bez kogoś obok, dopóki ryzyko napadu jest realne.
Pamiętaj też o tym, co dzieje się po napadzie. Splątanie ponapadowe, ból głowy i mięśni oraz skrajne zmęczenie potrafią wyłączyć Cię na resztę dnia, a czasem na kilka dni. Kiedy liczysz dni z trudnościami w miesiącu, doliczaj te dni do dnia samego napadu, bo wtedy też nie funkcjonujesz normalnie. Sama liczba napadów niczego jeszcze nie mówi o tym, ile życia Ci one zabierają.
Przykład mocnej odpowiedzi do PIP2 - Aktywność 4
"I have refractory focal epilepsy with secondary generalisation, diagnosed 2015. Despite treatment with lamotrigine 400mg and levetiracetam 3000mg daily, I have 3-4 tonic-clonic seizures per month plus daily focal aware seizures (auras).
I cannot bathe or shower alone. I have had two seizures in the bathroom in the past 12 months - one in the shower where I fell and required A&E. I now only wash when my partner is in the house and on the same floor.
I have completely stopped bathing in the bath due to drowning risk. I shower seated with a shower stool and my partner checks on me every 5 minutes.
My neurologist has explicitly told me not to bathe alone. My DVLA driving licence has been revoked.
I cannot wash safely (drowning risk) or reliably (post-ictal confusion prevents completing washing).
I believe Descriptor 4c (2 points) applies because I need supervision to be able to wash and bathe safely."
Nie mogę kąpać się ani brać prysznica sama. W ostatnich 12 miesiącach miałam dwa napady w łazience, w tym jeden pod prysznicem, po którym upadłam i trafiłam na A&E. Teraz myję się tylko wtedy, gdy partner jest w domu, na tym samym piętrze.
Całkowicie zrezygnowałam z kąpieli w wannie z powodu ryzyka utonięcia. Pod prysznicem siedzę na stołku, a partner sprawdza mnie co 5 minut.
Neurolog wyraźnie zabronił mi myć się samej. DVLA cofnęło mi prawo jazdy.
Nie potrafię myć się bezpiecznie (ryzyko utonięcia) ani niezawodnie (splątanie ponapadowe nie pozwala mi dokończyć mycia).
Uważam, że ma tu zastosowanie Descriptor 4c (2 punkty), bo do bezpiecznego mycia i kąpieli potrzebuję nadzoru drugiej osoby."
Typy napadów - opisz konkretnie
- Toniczno-kloniczne (grand mal) - tracisz przytomność, całym ciałem targają drgawki i łatwo wtedy o uraz
- Ogniskowe świadome (auras) - nie tracisz przytomności, ale przechodzą Cię dziwne odczucia
- Ogniskowe z zaburzeniami świadomości (complex partial) - tracisz kontakt z otoczeniem, a ciało samo powtarza gesty (automatyzmy)
- Napady nieświadomości (absence) - na kilka sekund wyłączasz się z otoczenia
- Atoniczne (drop attacks) - nagle padasz na ziemię
- Miokloniczne (mioklonie) - mięśnie szarpią same z siebie
Wypisz, które typy Cię dotyczą i jak często zdarza się każdy z nich. Samo słowo "padaczka" niewiele mówi assessorowi.
Padaczka kontrolowana a niekontrolowana
Jeśli od ponad 12 miesięcy nie masz napadów, DWP uzna padaczkę za kontrolowaną i zwykle odmówi PIP. Jeśli napady wracają mimo leków, padaczka jest niekontrolowana i wtedy szanse rosną. Decyduje to, co zostaje mimo leczenia: ograniczenia w codziennych czynnościach i realne ryzyko, że napad przyjdzie w najgorszym momencie.
Co dołączyć jako dowód
- List od neurologa z diagnozą i typem padaczki
- Seizure diary, czyli dziennik napadów z datami i typami
- Wyniki badań EEG i MRI
- Aktualna lista leków przeciwpadaczkowych
- Dokumenty ze szpitala, jeśli któryś napad skończył się przyjęciem na oddział
- Pismo z DVLA o cofnięciu prawa jazdy, jako dowód na to, jak ciężkie są napady
- Oświadczenie kogoś bliskiego, kto widział napady z boku
Gdzie szukać wsparcia. Epilepsy Society (epilepsysociety.org.uk) prowadzi helpline pod numerem 01494 601400. Epilepsy Action (epilepsy.org.uk) ma helpline 0808 800 5050. O ryzyku SUDEP przeczytasz na sudep.org.
Co zrobić, jeśli DWP odmówi
Padaczkę łatwo zbagatelizować, bo assessor widzi Cię w jednym dniu, w którym akurat wyglądasz dobrze. W Mandatory Reconsideration i przed Tribunal najmocniej działają dwie rzeczy: seizure diary oraz rozpisane ryzyko przy każdej z aktywności. DWP zmienia decyzję mniej więcej w 1 sprawie na 4 zgłoszone do MR, a przed Tribunal wygrywa około 2 na 3 odwołujących się.
Potrzebujesz pełnej odpowiedzi do PIP2?
PIPpomoc przygotuje spersonalizowane odpowiedzi do wszystkich 12 aktywności - po polsku i po angielsku.
Wypróbuj jedną aktywność za darmo Zobacz cennikNajczęściej zadawane pytania
Mam napady raz na 3 miesiące - czy dostanę PIP?
Tak, jeśli między napadami cały czas żyjesz z ryzykiem i z ograniczeniami: nie kąpiesz się, gdy nikogo nie ma w domu, nie pływasz, nie gotujesz bez kogoś obok. Sama nieprzewidywalność napadów liczy się jako safety risk.
Padaczka w pełni kontrolowana lekami - czy dostanę PIP?
Rzadko. Jeśli leki trzymają napady w ryzach i nie zostały Ci przez to żadne ograniczenia, DWP zwykle odmawia. Inaczej wygląda pierwszy rok bez napadów, kiedy wciąż obowiązują Cię ograniczenia z DVLA i nadal uważasz przy kąpieli czy gotowaniu - wtedy warto złożyć wniosek.
PNES (functional seizures) - czy dostanę PIP?
Tak. PNES to prawdziwe zdarzenia, które realnie odbijają się na życiu. Przy punktowaniu DWP nie dzieli napadów na padaczkowe i niepadaczkowe, bo liczy się to, czego przez nie nie zrobisz.
Czy aury się liczą?
Tak. Częste aury wybijają Cię z rytmu dnia: tracisz uwagę, wraca lęk, urywa Ci się rozmowa. Napisz, jak często je masz.
Czy VNS albo DBS coś zmienia?
Wszczepiony stymulator sam w sobie pokazuje, jak ciężką masz padaczkę. Napisz o nim we wniosku i dołącz dokumentację z zabiegu.
Czy dostanę polskiego tłumacza na assessment?
Tak. Masz prawo do bezpłatnego polskiego tłumacza. Poproś o niego od razu, kiedy DWP umawia termin.
Ile może być wart Twój PIP?
Kwota zależy od tego, które descriptory pasują do Twojej sytuacji, a nie od samej diagnozy. Jako punkt wyjścia wpisz poniżej główną chorobę, żeby zobaczyć, jaką kwotę może osiągnąć skuteczny wniosek. To tylko szacunek - realna kwota zależy w całości od tego, jak DWP oceni Twoje trudności w 12 aktywnościach PIP.
Ile Twój PIP jest wart?
Oficjalne kwoty znajdziesz w pełnej tabeli stawek PIP 2026; jak punkty przekładają się na stawkę, wyjaśnia system punktów PIP. Zobacz też ile dokładnie możesz dostać.