PIP a DLA - czym się różnią

Personal Independence Payment (PIP) zastąpił Disability Living Allowance (DLA) dla dorosłych w wieku 16-64 w 2013 roku. DLA nadal działa dla dzieci poniżej 16 roku życia. Jeśli jesteś dorosły i pobierasz DLA, prędzej czy później przeniosą Cię na PIP. Oto różnice, które Polak w UK musi znać.

Dla wielu Polaków na DLA przejście na PIP to moment dużego stresu. Powód jest prosty. Przy DLA opisywałeś się głównie sam i nikt nie wzywał Cię na assessment, a PIP wymaga oceny zdrowotnej i liczy wszystko sztywnym systemem punktów. Część osób traci przy przenosinach jeden komponent albo oba - nie dlatego, że zdrowie im się poprawiło, tylko dlatego, że opisali siebie innym językiem niż ten, którego DWP oczekuje przy PIP. Ten poradnik pokazuje, jak tego uniknąć.

Kluczowe różnice

Assessment. Przy DLA opisywałeś się głównie sam i nikt Cię nigdzie nie wzywał. PIP wymaga oceny zdrowotnej, którą przeprowadza niezależny assessor, zwykle przez telefon. To największa zmiana i to ona najbardziej ludzi stresuje.

Aktywności. DLA miało komponenty care i mobility, a oceniało je szeroko. PIP ma 12 konkretnych aktywności i każda ma swoje descriptory z przypisaną liczbą punktów. Jest bardziej przewidywalnie, ale musisz trafić w konkretne kryteria.

System punktów. DLA w ogóle nie liczyło punktów. PIP liczy: w każdym komponencie potrzebujesz 8 punktów albo więcej na standard rate i 12 albo więcej na enhanced rate.

Przeglądy. Wiele decyzji DLA przyznawano bezterminowo. Każda decyzja PIP ma datę przeglądu, choć przy stabilnych stanach DWP potrafi ustawić ją 10 lat naprzód albo dalej.

Mobility. DLA higher rate mobility wymagało, żeby być "praktycznie niezdolnym do chodzenia". PIP enhanced mobility wymaga, żebyś nie mógł stanąć i przejść więcej niż 20 metrów. Próg PIP powszechnie uchodzi za ostrzejszy.

Przejście z DLA na PIP

Kiedy przechodzisz z DLA na PIP, DLA wypłacają Ci dalej, aż zapadnie decyzja PIP. Przerwy w wypłatach być nie powinno. Gorzej, jeśli decyzja PIP wypadnie niżej niż dotychczasowe DLA, bo różnica potrafi mocno zaboleć. Dlatego tak dużo zależy od tego, jak sformułujesz wniosek o PIP.

Dzieci kończące 16 lat

Kiedy dziecko na DLA kończy 16 lat, DWP zaprasza je do złożenia wniosku o PIP. Rodzic albo opiekun może wystąpić jako appointee i poprowadzić całą sprawę. DLA leci dalej, dopóki nie zapadnie decyzja PIP.

Który komponent DLA odpowiada któremu w PIP

Te dwa świadczenia brzmią podobnie, ale sprawdzają zupełnie co innego. Oto jak mają się do siebie poszczególne komponenty:

• DLA Care - Low Rate (potrzebujesz pomocy przez znaczną część dnia albo ktoś musi Ci ugotować główny posiłek) - z grubsza odpowiada PIP daily living z punktacją 4-7.
• DLA Care - Middle Rate (potrzebujesz pomocy często przez cały dzień ALBO stałej supervision ALBO wyraźnej pomocy w nocy) - z grubsza odpowiada PIP standard daily living, czyli 8-11 punktów.
• DLA Care - High Rate (potrzebujesz pomocy często w dzień I w nocy ALBO masz chorobę terminalną) - z grubsza odpowiada PIP enhanced daily living, czyli 12 punktów albo więcej.
• DLA Mobility - Lower Rate (na zewnątrz ktoś musi Cię prowadzić i pilnować) - z grubsza odpowiada PIP standard mobility, czyli 8-11 punktów, najczęściej z Aktywności 11.
• DLA Mobility - Higher Rate (praktycznie nie chodzisz ALBO masz ciężkie zaburzenie wzroku ALBO ciężkie trudności behawioralne) - z grubsza odpowiada PIP enhanced mobility, czyli 12 punktów albo więcej.

Nic tu jednak nie przechodzi automatycznie. DLA na poziomie Middle Rate Care plus Higher Rate Mobility często zamienia się w PIP Enhanced plus Enhanced, ale tylko wtedy, gdy dobrze wypełnisz formularz PIP2. Sporo osób traci przy przenosinach jedną stawkę wyłącznie przez to, jak opisały siebie w formularzu.

Dlaczego aktywności dotyczące psychiki często ratują przejście na PIP

DLA traktowało zdrowie psychiczne po macoszemu. PIP wprowadził Aktywność 9 (Engaging with other people face to face) i Aktywność 10 (Making budgeting decisions), a przy okazji wprost przyznał, że psychika wpływa też na Aktywność 3 (Managing therapy), 4 (Washing and bathing), 6 (Dressing) i 11 (Planning journeys). Jeśli przechodzisz z DLA na PIP i masz depresję, lęki, PTSD, autyzm albo niepełnosprawność intelektualną, te nowe aktywności potrafią dołożyć Ci 6-12 punktów, których DLA nigdy nie liczyło.

Jeśli DLA dostawałeś głównie za dolegliwości fizyczne, przy wniosku o PIP wypisz mimo wszystko każdy objaw ze strony psychiki. Nawet łagodna depresja czy stały lęk potrafią dać punkty, o ile regularnie utrudniają Ci codzienne czynności.

Regula 20 metrów, czyli na tym traci się najwięcej

DLA Higher Rate Mobility wymagało, żeby być "praktycznie niezdolnym do chodzenia". Żadnej sztywnej odległości tam nie było. PIP enhanced mobility wymaga jednego z dwóch:

• Aktywność 12 descriptor e - nie potrafisz stanąć i przejść więcej niż 1 metra albo nie potrafisz stanąć i przejść więcej niż 20 metrów bezpiecznie, niezawodnie, powtarzalnie i w rozsądnym czasie (12 punktów), ALBO
• Aktywność 11 descriptor f - nie pokonasz znanej Ci trasy bez drugiej osoby (12 punktów)

Jeśli wcześniej dostawałeś DLA Higher Rate Mobility, bo chodziłeś "z wielkim trudem", ale jednak ponad 50 metrów, przy PIP najpewniej spadniesz na standard rate. Żeby obronić enhanced rate, oprzyj się na reliability criteria. Zastanów się, ile razy musisz przystawać, czy nie idziesz ponad dwa razy wolniej niż osoba zdrowa i czy dałbyś radę pokonać tę samą trasę jeszcze raz, zaraz potem. Jeśli któreś z tych trzech wypada źle, Twój realny dystans jest sporo krótszy niż to, co wyciągasz w dobry dzień.

Co zrobić, jeśli po reassessment DLA wyszło niżej

1. Od razu poproś o raport z assessmentu (PA4), dzwoniąc pod 0800 121 4433. Zwykle przychodzi w ciągu 7-14 dni.
2. Czytaj raport z formularzem obok. Wyłapuj zdania przypisane Tobie, których nigdy tak nie powiedziałeś, descriptory dobrane wbrew dowodom oraz "nieformalne obserwacje", które kłócą się z tym, jak naprawdę funkcjonujesz.
3. Złóż Mandatory Reconsideration w ciągu jednego miesiąca kalendarzowego od daty pisma z decyzją. Dołącz pisemną odpowiedź, w której punkt po punkcie wskażesz błędy, plus nowe dowody.
4. Jeśli MR nic nie zmieni, odwołaj się do Tribunal w ciągu miesiąca od decyzji MR. Około dwie trzecie odwołań kończy się sukcesem (źródło: HMCTS Tribunal Statistics).
5. Poradź się doradcy welfare rights w Citizens Advice, w lokalnym biurze prawnym albo w organizacji charytatywnej. Odwołania po przejściu z DLA na PIP to jedne z najczęstszych spraw, jakie rozpatrują tribunały.

Polacy w UK - na co uważać przy przejściu

Trzy rzeczy najczęściej kosztują Polaków punkty przy przejściu z DLA na PIP:

1. Udawanie, że jest lepiej. U nas wypada być twardym i nie narzekać. Na assessmencie PIP to działa przeciwko Tobie. Kiedy mówisz, że "jakoś sobie radzisz" i "nie chcesz zawracać głowy", assessor zapisze "claimant manages independently". Mów, jak jest naprawdę: ile razy w tygodniu odpuszczasz mycie, ile czasu zajmuje Ci ubranie się, kto robi Ci zakupy.

2. Mylenie bariery językowej z trudnością w komunikacji. Za to punktów w Aktywności 7 nie dostaniesz. Punkty należą się dopiero wtedy, gdy choroba utrudnia Ci porozumiewanie się również po polsku. Za to masz prawo do bezpłatnego polskiego tłumacza na assessmencie - poproś o niego z tygodniowym wyprzedzeniem.

3. Brak listów od polskich specjalistów. Jeśli leczyłeś się w Polsce, przeszedłeś tam operacje albo pobyty w szpitalu, bierzesz leki przepisane przez polskiego lekarza, dokumenty z Polski liczą się tak samo jak papiery z NHS. Wystarczy je przetłumaczyć, nawet samodzielnie, bo PIP nie wymaga tłumacza przysięgłego, i dołączyć do PIP2.

Najczęściej zadawane pytania